Redüktör olarak da bilinen bir dişli kutusu, mekanik transmisyon sistemlerinde yaygın olarak kullanılan bir cihazdır. İşlevi, bir motorun veya başka bir güç kaynağının giriş hızını ve torkunu belirli bir uygulamaya uygun çıkış hızına ve torkuna dönüştürmektir.
Farklı dişli kombinasyonları kullanılarak bir dişli kutusu, çeşitli hız oranları ve tork çıkışları elde edebilir; bu da onu mekanik transmisyon sistemlerinin vazgeçilmez bir bileşeni haline getirir. Temel görevi hızı düşürmek ve torku artırmaktır.
NOT: Dişli kutuları tork üretmez; yalnızca iletir.
Bir dişli kutusunun anma torku, sürekli olarak dayanacak şekilde tasarlandığı maksimum tork değeridir. Bu torkun aşılması hasara veya arızaya yol açabilir. Anlık izin verilen tork ise dişli kutusunun kısa bir süre, genellikle birkaç saniye veya daha az, dayanabileceği maksimum torktur. Bu değer; dişli kutusunun tasarımına, malzeme seçimine ve maruz kaldığı yük ile çalışma koşullarına bağlıdır.
Normal çalışma koşullarında, güvenilir çalışma ve yeterli hizmet ömrü sağlamak amacıyla çıkış torku anma torkun altında kalmalıdır.
Dişli motorun gerçek çıkış torku, motor dişli kutusuna bağlandıktan sonra dişli kutusu çıkış milinde iletilen torktur. Aşağıdaki formül kullanılarak hesaplanabilir:
Dişli Kutusu Çıkış Torku = Motor Torku × Redüksiyon Oranı × Dişli Kutusu Verimi
Örnek olarak 17HS15-1584S-MG10 modelini ele alalım. Bu ürün, bir 17HS15-1584S step motor ile bir MG17-G10 dişli kutusunu bir araya getirmektedir.
Dişli kutusu takılmadan önceki ve sonraki tork değerleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:
| Motor Hızı (RPM) | Motor Torku (Nm) | Dişli Kutusu Çıkış Hızı (RPM) | Dişli Motor Torku (Nm) | Hesaplanan Tork (Motor Torku × Dişli Oranı × Verim) |
|---|---|---|---|---|
| 10 | 0.3259 | 100 | 2.49 | 2.9331 |
| 15 | 0.31 | 150 | 2.62 | 2.79 |
| 20 | 0.31 | 200 | 2.8 | 2.79 |
| 25 | 0.29 | 250 | 2.53 | 2.61 |
| 30 | 0.26 | 300 | 2.23 | 2.34 |
| 35 | 0.24 | 350 | 1.98 | 2.16 |
| 40 | 0.19 | 400 | 1.73 | 1.71 |
| 45 | 0.19 | 450 | 1.49 | 1.71 |
| 50 | 0.15 | 500 | 1.54 | 1.35 |
Görüldüğü üzere, dişli motorun gerçek çıkış torku genel olarak hesaplanan değerlerle tutarlıdır. Bu nedenle yüksek tork gerektiren durumlarda, uygun redüksiyon oranlarına sahip farklı motor ve dişli kutusu kombinasyonlarını esnek bir şekilde seçebilirsiniz.
Daha büyük bir redüksiyon oranı her zaman daha yüksek çıkış torku anlamına mı gelir?
Cevap hayır. Bir dişli kutusu seçerken, daha yüksek bir redüksiyon oranı otomatik olarak daha yüksek kullanılabilir çıkış torku sağlamaz. Formülle hesaplanan teorik değer, dişli kutusunun anma torkunu aşmamalıdır; aksi takdirde hizmet ömrü kısalır ve hatta kalıcı hasara yol açabilir.